Meer uit je bestaande netaansluiting halen? Ons 6-stappenplan bij netcongestie

Steeds meer bedrijven willen elektrificeren, uitbreiden of verduurzamen. Tegelijkertijd lopen zij tegen dezelfde uitdaging aan: een netaansluiting die onvoldoende ruimte biedt voor hun plannen. Een zwaardere aansluiting aanvragen lijkt dan logisch, maar door netcongestie is dat vaak geen snelle oplossing. Wachttijden kunnen oplopen tot jaren en in sommige gebieden is uitbreiding voorlopig zelfs niet mogelijk. Dat betekent echter niet dat groei of verduurzaming stil hoeft te vallen. In de praktijk blijkt vaak dat er binnen de bestaande aansluiting meer mogelijk is dan gedacht.

Voor bedrijven die ondanks netcongestie willen blijven groeien, hebben wij een praktisch 6-stappenplan opgesteld.

Stap 1: Breng het huidige energieverbruik in kaart

De eerste stap is inzicht. Veel bedrijven kennen hun totale energieverbruik, maar weten niet welke installaties, afdelingen of processen verantwoordelijk zijn voor piekbelasting.

Juist dat is belangrijk bij netcongestie. Het probleem zit meestal niet in het totale verbruik, maar in het gelijktijdig gevraagde vermogen. Wanneer machines opstarten, klimaatinstallaties draaien en elektrische voertuigen laden, kan de aansluiting tijdelijk zijn maximale capaciteit bereiken.

Met slimme tussenmeters wordt zichtbaar waar en wanneer energie wordt verbruikt. Denk aan productiemachines, laadpalen, HVAC-installaties of andere grootverbruikers. Zo ontstaat een duidelijk beeld van de belasting op de netaansluiting.

Stap 2: Ontdek waar pieken en vrije capaciteit zitten

Zodra meetdata beschikbaar zijn, wordt zichtbaar wanneer de aansluiting maximaal wordt belast en wanneer er juist capaciteit beschikbaar is. Vaak blijkt dat een aansluiting niet continu "vol" zit, maar slechts op enkele momenten per dag tegen zijn grens aanloopt. Buiten deze piekmomenten blijft een deel van het beschikbare vermogen ongebruikt. Die ruimte kan vaak slim worden ingezet voor bijvoorbeeld:

• Laden van elektrische voertuigen.
• Laden van batterijen.
• Ondersteunende processen.
• Niet-tijdkritische werkzaamheden.

In plaats van te denken dat de aansluiting vol zit, wordt duidelijk waar de daadwerkelijke beperking ligt, maar ook waar beschikbaar vermogen onbenut is.

Stap 3: Bespaar energie waar dat direct mogelijk is

Inzicht in energieverbruik laat niet alleen pieken zien, maar ook verspilling. Dan moet je denken aan:

• Installaties die buiten werktijd blijven draaien.
• Machines die onnodig stand-by staan.
• Verlichting die te lang aan blijft.
• Klimaatinstallaties die meer energie gebruiken dan nodig.

In de praktijk levert dit vaak direct energiebesparingen op zonder grote investeringen.

Soms zijn kleine aanpassingen in instellingen, schakeltijden of werkprocessen al voldoende om het energieverbruik te verlagen. Dat levert twee voordelen op:

1. Lagere energiekosten.
2. Meer beschikbare capaciteit binnen de bestaande aansluiting.

Energie die niet wordt verbruikt, hoeft immers ook niet te worden ingekocht, opgewekt of verdeeld.

Stap 4: Bepaal welke processen voorrang krijgen

Niet ieder energieverbruik is even kritisch.Een productielijn, koelinstallatie of essentieel bedrijfsproces moet mogelijk altijd blijven draaien. Laadpalen, batterijen of ondersteunende installaties kunnen vaak tijdelijk worden teruggeschakeld of op een ander moment worden ingezet. Daarom is het belangrijk om vooraf prioriteiten vast te stellen:

• Welke processen zijn bedrijfskritisch?
• Welke installaties kunnen tijdelijk minder vermogen krijgen?
• Welke voertuigen moeten direct laden?
• Welke verbruikers kunnen wachten tot later op de dag of nacht?

Door deze keuzes vooraf te maken, kan energie slim worden verdeeld met behoud van continuïteit van bedrijfsprocessen.

Stap 5: Stuur vermogen automatisch met een EMS

Wanneer inzicht en prioriteiten zijn vastgesteld, komt een Energie Management Systeem (EMS) in beeld. Een EMS bewaakt continu het beschikbare vermogen en verdeelt dit automatisch over installaties en verbruikers op basis van vooraf ingestelde prioriteiten. Het systeem voorkomt dat meerdere grote verbruikers tegelijkertijd maximaal vermogen vragen. Hierdoor wordt de beschikbare capaciteit slimmer verdeeld en blijft de aansluiting binnen de gestelde grenzen.

Bij laadinfrastructuur wordt dit vaak toegepast via load balancing. Wanneer weinig capaciteit beschikbaar is, wordt het laadvermogen tijdelijk verlaagd. Zodra er weer ruimte ontstaat, wordt dit automatisch verhoogd.

Een EMS kan daarnaast rekening houden met eigen opwek uit zonnepanelen en windturbines en uit opgeslagen stroom in batterijen. Maar niet onbelangtihjk; wisselende tarieven in een dynamische energiecontract. Daardoor wordt niet alleen de netaansluiting beter benut, maar ook de zelf opgewekte energie.

Stap 6: Blijf meten, verbeteren en uitbreiden

Energievraag verandert voortdurend. Nieuwe machines, uitbreiding van productie, extra laadpunten of nieuwe gebouwen zorgen ervoor dat het energieprofiel van een organisatie verandert. Door continu te blijven meten en analyseren, blijft inzicht behouden en kan de energievoorziening meegroeien met de organisatie. Energiebesparing en energiemanagement worden daarmee geen eenmalig project, maar een continu proces.

Wat Imbema hierin kan betekenen

Imbema helpt bedrijven al meer dan 60 jaar met het meten en monitoren van elektriciteit, gas, water, warmte en koude.

Met slimme tussenmeters, dataloggers en monitoringsystemen maken wij energieverbruik inzichtelijk tot op installatie-, afdeling- of procesniveau.

Op basis van deze inzichten helpen wij organisaties om:

• Energiekosten te verlagen.
• Piekbelasting te beperken.
• Meer uit hun bestaande netaansluiting te halen.
• Energiemanagement toe te passen.
• Groei en verduurzaming te realiseren.

Bij veel organisaties blijkt na een eerste analyse dat 15% tot 30% van het beschikbare vermogen slimmer kan worden ingezet zonder netverzwaring.

Begin met inzicht

De oplossing voor netcongestie begint meestal niet met een grotere aansluiting, maar met beter inzicht.

• Wie weet waar pieken ontstaan, kan sturen.
• Wie weet waar energie verloren gaat, kan besparen.
• Wie weet waar capaciteit beschikbaar is, kan groeien.

En dat begint met meten.