Lasdampen en lasrook zijn internationaal geclassificeerd als groep 1 kankerverwekkend voor mensen. Daarmee beschouwd als een duidelijke oorzaak van kanker bij mensen (bron: ECHA, European Chemicals Agency). Het is dus ontzettend belangrijk om te voorkomen dat medewerkers lasdampen inademen. We geven je graag tips om te zorgen dat zij optimaal beschermd en gezond blijven.
Arbeidshygiënische strategie
Veiligheids- en arbofunctionarissen kennen de arbeidshygiënische strategie. Deze strategie kent vier niveaus van maatregelen om ervoor te zorgen dat werkzaamheden zo veilig en gezond mogelijk gedaan worden. We volgend deze strategie en nemen je mee in hoe die strategie zich in de praktijk vertaalt naar laswerkzaamheden waarbij schadelijke lasdampen vrijkomen.
Niveau 1: Gewoon niet lassen dan?
Het eerste niveau klinkt logisch. Als het mogelijk is voer die werkzaamheden dan niet uit of kies een alternatief proces waar minder gezondheidsrisico’s aan gebonden zijn. Maar dat is bij lassen nog best ingewikkeld, want alleen in specifieke gevallen kunnen andere processen een oplossing zijn. Lijmen van metalen is een goed alternatief als daarmee hetzelfde doel wordt bereikt, maar alleen als er minder schadelijke dampen bij vrijkomen tijdens de blootstellingsduur. Metalen delen verbinden met bevestigingsmateriaal zoals bouten is natuurlijk de beste oplossing, maar kan vanuit constructief oogpunt ook niet altijd.
Niveau 2: Haal laswerkzaamheden bij mensen weg
Als maatregelen van het 1e niveau niet mogelijk zijn, dan moet je proberen om het risico bij de mensen weg te nemen. Bijvoorbeeld door het lassen in een afgesloten ruimte te laten doen door een lasrobot. Een robot doet het uitstekend bij veel seriematig werk. Maar waar klein seriewerk, maatwerk of reparaties gedaan moeten worden, moet men toch terugvallen op mensenhanden. Ook kan de investering in een robot dusdanig groot uitpakken, dat lassen niet meer rendeert als bedrijfsactiviteit.
Niveau 3: Beperk de blootstelling
Dit is het niveau waarop veel bedrijven, vaak ook uit bedrijfseconomische redenen, maatregelen kunnen nemen. Bekend voorbeeld is de afzuiginstallatie voor lasdamp. Hiermee worden dampen van de werkplek afgezogen, waardoor de concentratie giftige stoffen afneemt. Toch heeft zo'n maatregel een keerzijde. Het is met een afzuiginstallatie onmogelijk om te bepalen hoeveel de concentratie giftige stoffen dan afneemt. Wanneer de afzuiging niet goed boven de werkplek wordt geplaatst, kan de lasser wel het gevoel hebben goed beschermd te zijn, terwijl de lasrook slecht wordt afgezogen. Afzuiging alleen biedt niet altijd 100% garantie op een veilige laswerkplek, maar moet gezien worden als een goed hulpmiddel om risico's op inademen van lasdampen te beperken.
Niveau 4: Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
Als alle voorgaande niveaus zijn gepasseerd, dan zijn de persoonlijke beschermingsmiddelen aan bod. De oplossingen voor adembescherming variëren bij lassen van een halfmasker met filters, gedragen onder een laskap, tot een compleet systeem waarbij schone frisse lucht in de laskap wordt geblazen. Zo'n compleet aanblaassysteem biedt de meest optimale bescherming. Maar ook daarin zijn verschillen te vinden in uitvoering.
Het halfmasker
Het gebruik van een halfmasker met een P3 en A1 filterpatroon is een prima oplossing als er incidenteel gelast wordt. Er zijn ook wegwerpmaskers waarin koolstof is opgenomen in het filterdoek. Alhoewel zulke wegwerpmaskers voldoen aan bepaalde normen, bieden ze het minimum in betrouwbaarheid en bescherming. Dat laatste omdat een betrouwbare afsluiting op het gelaat nog wel eens te wensen over laat. Niet in de eerste plaats omdat het vrij eenvoudig is om een wegwerpmasker verkeerd te gebruiken.
De laskap met aanblaassysteem
Het aanblazen van lucht kan afhankelijk via een motorunit met filterpatronen. Of onafhankelijk via het persluchtsysteem van het bedrijf, waarop een filterunit is aangesloten die de perslucht zuivert tot schone ademlucht. Bij zo'n onafhankelijk systeem kunnen soms meerdere gebruikers op één filterunit worden aangesloten. Het afhankelijk systeem biedt weer meer bewegingsvrijheid, maar het onafhankelijk systeem heeft weer minder onderhoud nodig. Onafhankelijke systemen worden vaak gebruikt als de laswerkzaamheden veelal op een vaste plek plaatsvinden en er voldoende persluchtcapaciteit is.
Voor lassers met een baard is een aanblaassysteem de enige betrouwbare oplossing.
Lees er hier meer over.
”Ieder nadeel heb z’n voordeel”
De lucht die een motorunit aanblaast is nagenoeg dezelfde temperatuur als de directe omgeving. Dat geldt niet voor een persluchtsysteem. Compressoren halen perslucht vaak van buiten het pand. In de winter kan die lucht behoorlijk koud en droog zijn, vooral als die lucht geconditioneerd (o.a. gedroogd) wordt, zoals bij de meeste bedrijven het geval. Maar ieder nadeel heeft z’n voordeel. In de tegenwoordig warme zomers, krijg je er een heerlijk verfrissende persoonlijke airco voor terug. Dat laatste kan er mede voor zorgen dat lassers zelfs bij hoge omgevingstemperaturen het hoofd letterlijk koel houden en prettig kunnen doorwerken.
Benieuwd wat voor oplossingen er zijn? Blader dan eens door de online productcatalogus.
