Wat is curtailment en waarom eigen energie gebruiken essentieel is bij netcongestie

09-04-2026
Wat is curtailment en waarom eigen energie gebruiken essentieel is bij netcongestie

Steeds meer bedrijven investeren in zonnepanelen, windenergie of andere vormen van duurzame eigen opwek. Logisch: het verlaagt energiekosten en draagt bij aan duurzaamheidsdoelstellingen. Maar in de praktijk blijkt dat die zelf opgewekte energie lang niet altijd benut kan worden. Netcongestie en beperkte netcapaciteit zorgen ervoor dat energie soms niet teruggeleverd mag worden. Dit fenomeen noemen we curtailment. Wat houdt curtailment precies in? En waarom wordt het steeds belangrijker om je eigen energie zelf te gebruiken?

Wat is curtailment?

Curtailment betekent dat de productie van elektriciteit bewust wordt beperkt, terwijl de installatie meer zou kunnen leveren. Dat gebeurt niet alleen bij zonnepanelen maar ook windturbines worden stilgezet, als er een overschot aan stroom is.

Opwekken van stroom wordt bestraft

Het is een zonnige middag. De zonnepanelen op het dak draaien op volle kracht en leveren meer energie dan het bedrijf op dat moment nodig heeft. Ideaal scenario, zou je denken. Maar je wordt bestraft omdat op piektijden stroom terugleveren je geld kost. 

Ondertussen blijft de energierekening hoog

Uitschakelen is een optie. Veel moderne zonnepaneelinstallaties maken gebruiken van omvormers met een “zero export”-optie. Ofwel een slim systeem dat voorkomt dat stroom wordt teruggeleverd. Ook als in een gebied te veel stroom wordt teruggeleverd, neemt het voltage op het lichtnet toe, waarna omvormers de levering van stroom automatisch uitschakelen.

Kortom: Je wekt dus energie op… maar je kunt er niets mee. Ondertussen blijft de energierekening hoog, omdat je op andere momenten alsnog dure stroom van het net moet afnemen.

Curtailment voorkomen begint bij slim verbruik

De oplossing ligt niet alleen in méér opwek op andere tijden, zoals het verplaatsen van zonnepanelen in oostelijke en westelijke richting, maar juist in slimmer gebruik van energie. Door eigen energie direct zelf te verbruiken, voorkom je dat je moet terugleveren. Dit wordt ook wel self-consumption genoemd. Een Energie Management Systeem (EMS) speelt hierin een belangrijke rol. Dit slim systeem:

  • monitort realtime opwek en verbruik;
  • stuurt installaties automatisch aan;
  • zorgt dat energie wordt gebruikt op het moment dat deze beschikbaar is.

Curtailment in de praktijk

Stel: de zon schijnt en de zonnepanelen leveren volop energie. In plaats van deze energie terug te leveren, kan een EMS automatisch de laadpalen activeren, batterijen opladen, koelinstallaties of processen tijdelijk opschalen of boilers laten opwarmen. Zo wordt de opgewekte energie direct benut binnen het bedrijf.

Combineren met peak shaving en load balancing

Een EMS kan ook peak shaving en load balancing toepassen. Bij peak shaving worden korte stroompieken afgevlakt, waarbij bijvoorbeeld een batterij als buffer dient om even dat extra vermogen te leveren wat niet uit de netaansluiting gehaald kan worden. Met load balancing wordt het totale beschikbare vermogen over verbruikers verdeeld op basis van prioriteiten. Bijvoorbeeld het terugregelen van stroom naar laadpalen als productiemachines of het klimaatsysteem meer stroom nodig hebben  

Steeds vaker realiteit

Bedrijven die dit goed inrichten, halen maximaal rendement uit hun investering én worden minder afhankelijk van het elektriciteitsnet. Waar curtailment eerst een uitzondering was, wordt het steeds vaker de realiteit. Bedrijven die hier niets mee doen, laten simpelweg energie en geld liggen.

Slim energiemanagement, met focus op eigen verbruik, is daarom geen luxe meer maar een noodzaak als je in de toekomst leveringszekerheid wil behouden.

Meer weten?

Veelgestelde vragen over curtailment

Curtailment is het bewust beperken van de productie van elektriciteit, terwijl een installatie (zoals zonnepanelen of windturbines) meer zou kunnen opwekken. Dit gebeurt vaak door netcongestie of een overschot aan energie op het net.
Curtailment ontstaat wanneer het elektriciteitsnet de opgewekte energie niet kan verwerken. Dit komt door beperkte netcapaciteit, vooral in gebieden met veel duurzame opwek.
Bedrijven kunnen minder rendement halen uit hun investering in zonnepanelen of windenergie. In sommige gevallen kost terugleveren zelfs geld, terwijl er op andere momenten juist dure stroom moet worden ingekocht.
Curtailment is een algemene term voor het beperken van opwek. Zero export is een specifieke technische oplossing waarbij een installatie voorkomt dat er stroom wordt teruggeleverd aan het net.
Curtailment voorkom je door opgewekte energie direct zelf te gebruiken (self-consumption). Dit kan door processen slim te sturen en energieverbruik af te stemmen op het moment van opwek.
Een EMS monitort en stuurt energieverbruik in realtime. Het zorgt ervoor dat opgewekte energie direct wordt ingezet, bijvoorbeeld door laadpalen, batterijen of machines automatisch aan te sturen.
Denk aan het laden van elektrische voertuigen overdag, het tijdelijk opschalen van productieprocessen, het verwarmen van water of het opslaan van energie in batterijen wanneer er een overschot is.
Door de toename van duurzame energie en netcongestie komt curtailment steeds vaker voor. Bedrijven die hier niet op inspelen, verliezen energie én geld en worden afhankelijker van het elektriciteitsnet.