Afrikaanse varkenspest voorkomen?

01-07-2025
Afrikaanse varkenspest voorkomen?

Afrikaanse varkenspest (AVP) rukt weer op. En snel ook. In Duitsland zijn al tientallen besmette wilde zwijnen en varkens aangetroffen. De kans dat het virus Nederland bereikt, is geen kwestie van of, maar wanneer. Voor varkenshouders, vervoerders en toeleveranciers betekent dat maar één ding: scherp blijven op hygiëne. Eén besmet voertuig kan je complete keten platleggen. De NVWA stelt duidelijke eisen aan reinigen en ontsmetten (R&O) van dieren transportmiddelen. Maar die regels hebben alleen effect als je ze goed uitvoert. En dat begint met de juiste middelen en aanpak. In dit blog artikel lees je; wat de Afrikaanse varkenspest precies is, hoe het zich verspreid, welke reinigingseisen de NVWA bij Afrikaanse varkenspest stelt, wat de veelgemaakte fouten zijn en welke reiniging tools écht werken.

Wat is Afrikaanse varkenspest (AVP)?

AVP is een uiterst besmettelijk virus onder varkens en wilde zwijnen. Dodelijk voor dieren, maar ongevaarlijk voor mensen. Het virus reist makkelijk mee via transportmiddelen, kleding, laarzen en zelfs voedselresten. Het is klein, onzichtbaar en hardnekkig. Reinigen “op het oog” is dus niet genoeg.

R&O-verplichtingen van de NVWA (2025)

De NVWA stelt vijf vaste stappen verplicht voor het reinigen en ontsmetten (R&O) van dieren transportmiddelen:

  1. Reinigen met lauw water en een schuimreiniger. Verwijder vuil uit laadruimte, kratten en vloeren.
  2. Afspoelen met schoon water om schuim en vuilresten volledig weg te spoelen.
  3. Desinfecteren met een goedgekeurd middel uit de NVWA-lijst. Zorg voor volledige dekking van alle oppervlakken.
  4. Inwerken: laat het desinfectiemiddel minimaal de voorgeschreven tijd zitten.
  5. Naspoelen met leidingwater, om resten veilig te verwijderen.

Let op: kom je terug uit een risicogebied? Dan is een tweede R&O verplicht.

Veel gemaakte fouten bij R&O van voertuigen

Fout Gevolg Oplossing
Te snel reinigen Middel werkt niet goed in Gebruik een timer tijdens inwerken
Verkeerde middelen Geen virusdoding Gebruik NVWA-goedgekeurde desinfectiemiddelen
Slechte dekking Virus overleeft in hoeken Gebruik schuimapparatuur met 360° bereik

Praktische oplossingen

Een goede R&O van dieren transportmiddelen is eenvoudig als je werkt met goedgekeurde reinigings- en desinfectiemiddelen, krachtig apparatuur en duidelijke werkinstructies voor je team. Aanbevolen apparatuur:

Deze tools verlagen de kans op fouten, versnellen je proces en verhogen de dekking in moeilijk bereikbare ruimtes.

Andere maatregelen om Afrikaanse varkenspest te voorkomen

Naast het reinigen en ontsmetten van dierentransportmiddelen zijn er aanvullende maatregelen noodzakelijk om de verspreiding van Afrikaanse varkenspest (AVP) effectief tegen te gaan. Deze ziekte verspreidt zich namelijk niet alleen via voertuigen, maar ook via personen, materialen, drinkwater en de omgeving. Met de volgende stappen versterk je de bioveiligheid op je bedrijf:

1. Houd de stal brandschoon
Hygiëne-experts benadrukken dat een brandschone stal de basis vormt voor een gezonde leefomgeving voor varkens. Vuil en organisch materiaal kunnen virussen lang vasthouden. Volg het stappenplan voor het effectief reinigen en ontsmetten van een varkensstal en gebruik professionele hogedrukreinigers om ziektes te voorkomen.

2. Stel persoonlijke hygiëneregels op
Mensen kunnen het AVP-virus onbewust via kleding, schoenen of handen overdragen. Zorg daarom voor duidelijke hygiëneprotocollen voor medewerkers én bezoekers. Denk aan het dragen van bedrijfskleding, het ontsmetten van handen en schoeisel bij het betreden van de stal en het beperken van bezoekersstromen. Plaats hygiënesluizen waar nodig.

3. Besteed aandacht aan het drinkwater
Ook via besmet drinkwater kan AVP worden overgedragen. Reinig en desinfecteer daarom regelmatig de waterleidingen en drinksystemen van je varkens. Door biofilm te verwijderen voorkom je dat bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers zich ophopen en vermenigvuldigen. 

Conclusie

Afrikaanse varkenspest is geen ver-van-je-bed-show meer. Het is dichtbij. En als het virus eenmaal jouw bedrijf bereikt, ben je te laat. Door de stappen goed uit te voeren, met geschikt apparatuur en middelen, voorkom je dat jouw (varkens)bedrijf een schakel wordt in de verspreiding. Loop je reinigingsproces nog eens kritisch na. Gebruik je het juiste materiaal? Is je personeel goed geïnstrueerd? Ben je voorbereid op transport vanuit risicogebieden?

Meer weten over reinigen?