Elektrische boten in winterstalling of showroom: PGS 37-2 en gasdetectie

17-11-2026
Elektrische boten in winterstalling of showroom: PGS 37-2 en gasdetectie

Elektrisch varen wint aan populariteit. Steeds meer sloepen en jachten worden uitgerust met krachtige lithium-ionaccu's. Maar wat gebeurt er wanneer deze vaartuigen maandenlang naast elkaar in een winterstalling staan? De veiligheidsrichtlijn PGS 37-2 wordt naar verwachting in 2028 wettelijk verankerd en stelt eisen aan de opslag van lithiumaccu's. Dat gaat gevolgen hebben voor watersportbedrijven, jachthavens en exploitanten van botenstallingen. Vooral op het gebied van brandveiligheid en gasdetectie.

Elektrisch varen brengt nieuwe veiligheidsrisico's met zich mee

Elektrische aandrijving is stil, comfortabel en lokaal emissievrij. Lithium-ionaccu's maken het mogelijk om steeds grotere afstanden elektrisch af te leggen. Maar aan deze ontwikkeling zit ook een veiligheidsaspect. Lithium-ionaccu's kunnen bij beschadiging, oververhitting of een intern defect in een zogenoemde “thermal runaway” terechtkomen. Hierbij ontstaat een zichzelf versterkende chemische kettingreactie waarbij veel warmte en gevaarlijke gassen vrijkomen. Uiteindelijk kan dit leiden tot brand of zelfs een explosie.

Vooral in een overdekte winterstalling kan dat grote gevolgen hebben. Hier staan vaak tientallen boten maandenlang dicht op elkaar. Een incident met één accu kan daardoor niet alleen het betreffende vaartuig, maar ook andere boten en het gebouw in gevaar brengen.

PGS 37-2: ook van toepassing op stallingen en showrooms

De richtlijn PGS 37-2 beschrijft veiligheidsmaatregelen voor de opslag van lithiumhoudende energiedragers. Daaronder vallen niet alleen losse accu's, óók accu's die in producten en voertuigen zijn ingebouwd. Wanneer elektrische vaartuigen voor langere tijd in een afgesloten stalling of showroom staan, kan PGS 37-2 van toepassing zijn.

Voor de gebruikelijke grotere lithium-ionaccu's ligt de ondergrens bij 333 kg accugewicht per brandcompartiment. Het gaat hierbij om het gezamenlijke brutogewicht van de accu's, inclusief hun behuizing, en niet om de opslagcapaciteit in kWh. Een voorbeeld: Staan er zeven elektrische sloepen met elk 50 kg aan lithiumaccu's in dezelfde hal? Dan is er al 350 kilogram aan accu's aanwezig. Daarmee wordt de drempelwaarde al overschreden. Voor defecte of beschadigde accu’s geldt zelfs een drempelwaarde van 30 kg!

PGS 37-2 wordt naar verwachting in 2028 wettelijk verankerd

Op dit moment heeft PGS 37-2 nog niet de status van een algemeen wettelijk verplichte richtlijn. Daar komt verandering in, want de Rijksoverheid werkt aan de verankering van PGS 37-2 in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De nieuwe regelgeving moet in de loop van 2028 in werking treden. Voor bedrijven die onder de nieuwe regelgeving vallen, worden veiligheidsmaatregelen wettelijk verplicht.

Ook nu kunnen maatregelen uit PGS 37-2 al worden voorgeschreven via vergunningen of maatwerkvoorschriften.

quotes

Exploitanten van botenstallingen en eigenaren van showrooms moeten gaan onderzoeken of hun opslagvoorziening aan de toekomstige eisen voldoet. Zeker wanneer aanpassingen aan branddetectie, alarmering of de inrichting van een stalling nodig zijn.

Kees van der Linden, specialist gasdetectie

Praktijkonderzoek bevestigt risico's voor winterstallingen

Hoe relevant deze richtlijn is voor de watersportsector, blijkt uit een compliance-onderzoek dat in 2026 door HISWA-RECRON bij een Nederlands watersportbedrijf is uitgevoerd. De onderzoekers beoordeelden onder andere een showroom, werkplaats en winterstalling op de aanwezigheid van lithium-ionaccu's. Alleen al in de showroom bleek 380 kg aan lithiumaccu's aanwezig. Ook in de winterstalling, waar circa 60 vaartuigen stonden, werd de grens van 333 kg overschreden. Daarnaast werden twee defecte accu's aangetroffen met een gezamenlijk gewicht van 56 kilogram.

De onderzoekers concludeerden dat zowel de showroom als de winterstalling binnen het toepassingsgebied van de huidige PGS 37-2 vielen.

Een van hun belangrijkste aanbevelingen was het aanbrengen van CO-, rook- en hittedetectie, gekoppeld aan een alarminstallatie, om een beginnend incident vroegtijdig te kunnen signaleren.

Gasdetectie waarschuwt voordat een brand zich ontwikkelt

Bij een beginnende "thermal runaway" kunnen onder andere het giftige koolmonoxide (CO) en brandbare waterstof (H₂) vrijkomen. Deze gassen kunnen een vroege aanwijzing zijn dat een lithiumaccu instabiel wordt. PGS 37-2 beschrijft daarom in maatregel M51 een stationair detectiesysteem voor koolmonoxide, met kruisgevoeligheid voor waterstof. Hiermee kan gevaarlijke gasontwikkeling vroegtijdig worden gesignaleerd.

Afhankelijk van de situatie kan deze gasdetectie worden gecombineerd met hittedetectie en een brandmeldinstallatie. De richtlijn voorziet daarbij in alarmering en, waar voorgeschreven, doormelding naar een 24/7 bemande alarmcentrale. Welke gasdetectiemaatregelen precies nodig zijn, hangt af van de opslagvoorziening, de toepasselijke eisen en het uitgangspuntendocument voor de beveiligingsinstallatie. Vroegtijdige detectie kan kostbare tijd opleveren om mensen te waarschuwen, hulpdiensten in te schakelen en verdere escalatie te beperken.

Wat betekent dit voor uw botenstalling of showroom?

Voor exploitanten van afgesloten winterstallingen en handelaren met een showroom is het verstandig om nu al inzichtelijk te krijgen welke lithiumaccu's in de gestalde vaartuigen aanwezig zijn. Daarbij zijn deze vragen belangrijk:
  • Hoeveel vaartuigen met lithium-ionaccu's staan er in de stalling?
  • Wat is het gezamenlijke accugewicht per brandcompartiment?
  • Worden accu's tijdens de winterstalling opgeladen?
  • Zijn er beschadigde of defecte accu's aanwezig?
  • Zijn de bestaande brandveiligheidsvoorzieningen geschikt om een incident met lithiumaccu's vroegtijdig te detecteren?
Wacht niet tot 2028 om uw veiligheidsvoorzieningen te beoordelen. Door nu de risico's te inventariseren, kunt u tijdig bepalen welke aanpassingen nodig zijn.

Voorkom dat een accu-incident uw winterstalling in gevaar brengt

De elektrificatie van de pleziervaart vraagt om een nieuwe kijk op brandveiligheid. Waar voorheen vooral brandstofinstallaties en elektrische bedrading aandacht vroegen, vormen lithiumaccu's een extra risico.
Imbema helpt u bij het selecteren van een passende gasdetectieoplossing voor uw botenstalling. Daarmee kunt u gevaarlijke gasontwikkeling vroegtijdig signaleren en de veiligheid van uw opslagvoorziening verbeteren.

Vrijblijvend advies nodig?

Meer artikelen over gasdetectie