Ventilatie in een parkeergarage; eisen, normen en slimme sturing

19-11-2026
Ventilatie in een parkeergarage; eisen, normen en slimme sturing

Een gesloten parkeergarage moet mechanisch of natuurlijk worden geventileerd om uitlaatgassen af te voeren. Wie de ventilatoren continu op die capaciteit laat draaien, verbruikt veel energie. Daarom wordt de ventilatie in de praktijk gestuurd door CO- en LPG-detectie: de ventilatoren draaien harder zodra de luchtkwaliteit erom vraagt.

In deze blog lees je welke ventilatie-eisen er gelden en wat NEN 2443 toevoegt. Ook lees je hoe vaste gasdetectie in parkeergarages de ventilatie aanstuurt en waar je op let bij de installatie.

Ventilatie voert schadelijke stoffen uit de garage af

Een draaiende verbrandingsmotor stoot schadelijke gassen uit, zoals koolmonoxide en stikstofoxiden. Op een open terrein verdunnen die stoffen snel met de buitenlucht. In een ondergrondse of volledig omsloten garage blijven ze hangen en lopen de concentraties op, vooral op drukke momenten zoals de spits of het einde van een evenement. Koolmonoxide is daarbij het grootste risico. Het gas is kleurloos, reukloos en al in lage concentraties giftig. De eerste klachten, zoals hoofdpijn, duizeligheid en misselijkheid, lijken op vermoeidheid. Het is heel gevaarlijk voor personen die langere tijd in een garage werken, zoals parkeerwachters, schoonmakers en monteurs.

Naast uitlaatgassen speelt lekkage een rol. Auto's die op LPG rijden, bevatten een tank vol propaan en butaan onder druk. Lekt die tank of een leiding, dan ontstaat er een brandbaar gasmengsel dat bij een vonk kan ontsteken.

CO en LPG verspreiden zich elk op hun eigen manier

Koolmonoxide heeft ongeveer dezelfde dichtheid als lucht en mengt zich door de hele ruimte. LPG is ongeveer anderhalf tot twee keer zwaarder dan lucht. Het zakt naar de vloer en stroomt naar het laagste punt, zoals een hellingbaan, een afvoerput of een kelderlaag. Een garage met LPG-voertuigen heeft daarom twee soorten metingen op twee hoogtes nodig: CO op ademhoogte en LPG vlak boven de vloer.

Ventilatie-eisen voor een parkeergarage volgens het Bbl

De wettelijke basis staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Voor nieuwbouw schrijft artikel 4.125 Bbl voor dat een stallingsruimte voor motorvoertuigen een niet-afsluitbare ventilatievoorziening heeft met een capaciteit van minimaal 3 dm³/s per m² vloeroppervlakte. De capaciteit wordt bepaald volgens NEN 1087.

Daarnaast gelden er eisen aan de afvoer. De afgezogen lucht moet rechtstreeks naar buiten (artikel 4.128 Bbl). Wordt een garage met minimaal 20 parkeerplaatsen mechanisch geventileerd, dan moet het uitblazen verticaal gebeuren, op minimaal 5 meter boven straatniveau en met een snelheid van minimaal 10 m/s (artikel 4.126 lid 3 Bbl). Staat er binnen 25 meter een hoger gebouw, dan moet de uitblaasopening minimaal 1 meter boven de hoogste dakrand van dat gebouw uitkomen. Voor bestaande garages staan vergelijkbare eisen in de regels voor bestaande bouw.

De eis gaat over capaciteit en niet over draaitijd

Het Bbl vraagt dat de installatie minimaal 3 dm³/s per m² kan leveren. Het schrijft niet voor dat de ventilatoren de hele dag op dat niveau draaien. Daar zit de ruimte voor vraaggestuurde ventilatie.

NEN 2443 is de ontwerpnorm voor parkeervoorzieningen

NEN 2443 bevat de functionele eisen en aanbevelingen voor het ontwerp van een parkeergarage. Denk aan de maatvoering van parkeervakken en rijbanen, maar ook aan de luchtkwaliteit. De norm geldt voor voorzieningen vanaf 20 personenauto's.

NEN 2443 is geen wet. Het Bbl verwijst er niet naar, dus een garage hoeft er juridisch niet aan te voldoen. In de praktijk is het wel de standaard waarop opdrachtgevers, adviseurs en gemeenten een ontwerp toetsen, vaak via een verwijzing in het programma van eisen of het bestek. Staat NEN 2443 in je bestek, dan wordt de installatie bij oplevering ook daaraan getoetst.

Natuurlijke of mechanische ventilatie; open of gesloten garage

NEN 2443 maakt onderscheid tussen een open en een gesloten garage. Een open garage wordt natuurlijk geventileerd via openingen in de gevels. Daarvoor moet hij aan een aantal voorwaarden voldoen. Er zijn openingen in twee tegenover elkaar liggende buitenwanden nodig, en die openingen moeten per buitenwand minimaal 2,5% van de bruto vloeroppervlakte beslaan. Binnenwanden mogen de luchtstroom niet blokkeren. Voldoet een garage daar niet aan, dan geldt hij als gesloten en is mechanische ventilatie nodig. Dat is bij vrijwel elke ondergrondse garage het geval.

Gasdetectie stuurt de ventilatie op de gemeten luchtkwaliteit

Bij mechanische ventilatie bepaalt de gasdetectie wanneer de ventilatoren draaien en hoe hard. De detectoren meten continu de concentratie CO en LPG en sturen het meetsignaal naar een centrale. Die schakelt de stuwkrachtventilatoren en de afzuigventilatoren in stappen op en af. Zo draait de installatie op laag vermogen wanneer er weinig verkeer is en op vol vermogen wanneer de luchtkwaliteit daarom vraagt. Het verschil in energieverbruik is groot. TNO spreekt over 30% van de nominale capaciteit continu, met een verversing van 0,9 dm³/s per m² vloeroppervlak.

Bij een LPG-alarm of een CO-waarde boven de kritieke grens gaat de optische en akoestische signalering aan. De borden bij de in- en uitgangen tonen dan teksten als "Motor afzetten – Garage verlaten". Leg per niveau vast welke actie volgt, wie de melding krijgt en wanneer de garage weer vrijgegeven wordt.

Detectorpositie volgt de luchtstroom en het gas

Het aantal detectoren en hun positie volgen uit de indeling van de garage, de dode hoeken en de luchtstromen van de ventilatoren. CO-detectoren hangen op ademhoogte, LPG-detectoren vlak boven de vloer. Leg per detector vast waarom hij daar hangt. Dat maakt de installatie uitlegbaar bij de oplevering en bij een latere wijziging.

Rookbeheersing bij brand valt onder aparte eisen

De ventilatie in een parkeergarage heeft vaak een tweede taak: rook afvoeren bij brand. Daarvoor gelden andere eisen dan voor de dagelijkse luchtverversing. Voor mechanisch geventileerde garages beschrijft NEN 6098 hoe rookbeheersing, detectie en alarmering ontworpen worden.

Met het groeiende aantal elektrische auto's komt er een risico bij. Een accubrand kan ontstaan door een thermal runaway, waarbij een accucel zichzelf steeds verder opwarmt. Het NIPV heeft richtlijnen opgesteld voor veilig parkeren en laden van elektrische voertuigen in parkeergarages. Een elektrische auto stoot geen CO uit, maar zolang benzine-, diesel- en LPG-auto's in dezelfde garage staan, blijft CO- en LPG-detectie nodig.

Gasdetectie installeren zonder kilometers datakabel

Bij een traditioneel systeem loopt er een afgeschermde datakabel van elke detector naar de centrale. In een betonnen garage met meerdere lagen betekent dat veel boren, veel kabels en veel montage-uren. Bij renovatie komt het slopen van de oude bekabeling daarbij.

Met iPark communiceren de detectoren draadloos met de centrale via een radiofrequentienetwerk. Elke detector heeft alleen een 24 V-voeding nodig. Volgens onze praktijk scheelt dat tot 35% aan montagetijd. Bij renovatie kunnen de bestaande voedingskabels vaak opnieuw gebruikt worden. Het systeem meet CO en LPG, stuurt de stuwkrachtventilatoren, de ontruimingssignalering en het gebouwbeheersysteem aan en logt alle gaswaarden. Het kan bovendien worden uitgebreid met detectoren voor een vroege melding van een thermal runaway.

Wij stellen de installatie op locatie in bedrijf en leveren de oplevercertificaten voor het opleverdossier. Daarna borgen we de jaarlijkse kalibratie en inspectie. Dankzij een opening in de beschermkooi hoeft de behuizing bij het kalibreren niet gedemonteerd te worden.

Van continu draaien naar ventileren op de meting

Zo wordt de wettelijke ventilatiecapaciteit een installatie die alleen draait wanneer het nodig is. Dat houdt de lucht in de garage schoon, verlaagt het energieverbruik en maakt de luchtkwaliteit aantoonbaar bij de oplevering en de keuring.

Veelgestelde vragen over CO₂-lekkage

Het Bbl eist een niet-afsluitbare ventilatievoorziening met een capaciteit van minimaal 3 dm³/s per m² vloeroppervlakte, bepaald volgens NEN 1087. Bij mechanische ventilatie van een garage met 20 of meer plaatsen gelden ook eisen aan het uitblazen: verticaal, op minimaal 5 meter hoogte en met minimaal 10 m/s.

Ja, een stallingsruimte voor motorvoertuigen moet volgens het Bbl een ventilatievoorziening hebben. Een open garage kan natuurlijk geventileerd worden via openingen in de gevels. Een gesloten of ondergrondse garage heeft mechanische ventilatie nodig.

Nee, NEN 2443 is geen wettelijke eis. De norm wordt wel vaak voorgeschreven in het programma van eisen of het bestek, en dan wordt de installatie er bij oplevering op getoetst.

Ja, mits de installatie de volledige capaciteit kan leveren zodra dat nodig is. Met CO/LPG-detectie draait de ventilatie in een laagstand en schaalt ze op bij een oplopende concentratie.

Hulp of advies nodig?

Direct overzicht van de geldende normen voor jouw project?

Meer over detecteren van gassen